|
|
 |
 |
|
|
१३ अनुशासनपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
13.92. अध्यायः 092
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरम्प्रति तत्तद्दानानां विशिष्यफलकथनम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच।
मुह्यामीति निशम्याद्य चिन्तयानः पुनःपुनः।
हीनां पार्थिवसिंहैस्तैः श्रीमद्भिः पृथिवीमिमाम्॥ 13-92-1(85104)
प्राप्य राज्यानि शतशो महीं जित्वाऽपि भारत।
कोटिशः पुरुषान्हत्वा परितप्ये पितामह॥ 13-92-2(85105)
का नु तासां वरस्त्रीणामवस्थाऽद्य भविष्यति।
या हीनाः पतिभिः पुत्रैर्मातुलैर्भ्रातृभिस्तथा॥ 13-92-3(85106)
वयं हि तान्कुरुन्हत्वा ज्ञातींश्च सुहृदोऽपि च।
अवाक्शीर्षाः पतिष्यामो नरके नात्रं संशयः॥ 13-92-4(85107)
शरीरं योक्तुमिच्छामि तपसोग्रेण भारत।
उपदिष्टमिहेच्छामि तत्त्वतोऽहं विशाम्पते॥ 13-92-5(85108)
वैशम्पायन उवाच। 13-92-6x(7079)
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा भीष्मो महामनाः।
परीक्ष्य निपुणं बुद्ध्या युधिष्ठिरमभाषत॥ 13-92-6(85109)
रहस्यमद्भुतं चैव शृणु वक्ष्यामि भारत।
या गतिः प्राप्यते वेन प्रेत्यभावे विशाम्पते॥ 13-92-7(85110)
तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः।
आयुःप्रकर्षो भोगाश्च लभ्यन्ते तपसा विभो॥ 13-92-8(85111)
ज्ञानं विज्ञानमारोग्यं रूपं सम्पत्तथैव च।
सौभाग्यं चैव तपसा प्राप्यते भरतर्षभ॥ 13-92-9(85112)
धं प्राप्नोति तपसा मौनं ज्ञानं प्रयच्छति।
उपभोगांस्तु दानेन ब्रह्मचर्येण जीवितम्॥ 13-92-10(85113)
अहिंसायाः फलं रूपं दीक्षाया जन्म वै कुले।
फलमूलाशनाद्राज्यं स्वर्गः पर्णशनाद्भवेत्॥ 13-92-11(85114)
पयोभक्षो दिवं याति दानेन द्रविणाधिकः।
गुरुशुश्रूषया विद्या नित्यश्राद्धेन सन्ततिः॥ 13-92-12(85115)
गवाढ्यः शाकदीक्षाभिः स्वर्गमाहुस्तृणाशनात्।
स्त्रियस्त्रिषवण्सनानाद्वायुं पीत्वा क्रतुं लभेत्॥ 13-92-13(85116)
नित्यस्नायी दीर्घजीवी सन्ध्ये तु द्वे जपन्द्विजः।
मन्त्रं साधयतो राजन्नाकपृष्ठमनाशने॥ 13-92-14(85117)
स्थण्डिलेषु शयानानां गृहाणि शयनानि च।
चीरवल्कलवासोभिर्वासांस्याभाणानि च॥ 13-92-15(85118)
शय्यासनानि यानानि योगयुक्ते तपोधने।
अग्निप्रवेशे नियतं ब्रह्मलोके महीयते॥ 13-92-16(85119)
रसानां प्रतिसंहारात्सौभाग्यमिह विन्दति।
आमिषप्रतिसंहारात्प्रजा ह्यायुष्मती भवेत्॥ 13-92-17(85120)
उदवासं वसेद्यस्तु स नराधिपतिर्भवेत्।
सत्यवादी नरश्रेष्ठ दैवतैः सह मोदते॥ 13-92-18(85121)
कीर्तिर्भवति दानेन तथाऽऽरोग्यमहिंसया।
द्विजशुश्रूषया राज्यं द्विजत्वं चापि पुष्कलम्॥ 13-92-19(85122)
पानीयस्य प्रदानेन कीर्तिर्भवति शाश्वती।
अन्नस्य तु प्रदानेन तृप्यन्ते कामभोगतः॥ 13-92-20(85123)
सान्त्वदः सर्वभूतानां सर्वशोकैर्विमुच्यते।
देवशुश्रूषया राज्यं दिव्यं रूपं निगच्छति॥ 13-92-21(85124)
दीपालोकप्रदानेन चक्षुष्मान्बुद्धिमान्भवेत्।
प्रेक्षणीयप्रदानेन स्मृतिं मेधां च विन्दति॥ 13-92-22(85125)
गन्धमाल्यप्रदानेन कीर्तिर्भवति पुष्कला।
केशश्मश्रू धारंयतामग्र्या भवति सन्ततिः॥ 13-92-23(85126)
उपवासं च दीक्षां च अभिषेकं च पार्थिव।
कृत्वा द्वादशवर्षाणि वीरस्थानाद्विशिष्यते॥ 13-92-24(85127)
दासीदासमलङ्कारान्क्षेत्राणि च गृहाणि च।
ब्रह्मदेयां सुतां दत्त्वा प्राप्नोति मनुजर्षभ॥ 13-92-25(85128)
क्रतुभिश्चोपवासैश्च त्रिदिवं याति भारत।
लभते च शिवं ज्ञानं फलपुष्पप्रदो नरः॥ 13-92-26(85129)
सुवर्णशृङ्गैस्तु विराजितानां
गवां सहस्रस्य नरः प्रदानात्।
प्राप्नोति पुण्यं दिवि देवलोक-
मित्येवमाहुर्दिवि वेदसङ्घाः॥ 13-92-27(85130)
प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां
कांस्योपदोहां कनकाग्रशृङ्गीम्।
तैस्तैर्गुणैः कामदुघाऽस्य भूत्वा
नरं प्रदातारमुपैति सा गौः॥ 13-92-28(85131)
यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा-
स्तावत्फलं प्राप्य स गोप्रदानात्।
पुत्रांश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते परत्र॥ 13-92-29(85132)
सदक्षिणां काञ्चनचारुशृङ्गीं
कांस्योपदोहां द्रविणोत्तरीयाम्।
धेनुं तिलानां ददतो द्विजाय
लोका वसूनां सुलभा भवन्ति॥ 13-92-30(85133)
स्वकर्मभिर्मानवं संनिरुद्धं
तीव्रान्धकारे नरके पतन्तम्।
मंहार्णवे नौरिव वायुयुक्ता
दानं गवां तारयते परत्र॥ 13-92-31(85134)
यो ब्रह्मदेयां तु ददाति कन्यां
भूमिप्रदानं च करोति विप्रे।
ददाति चान्नं विधिवच्च यश्च
स लोकमाप्नोति पुरंदरस्य॥ 13-92-32(85135)
नैवेशिकं सर्वगुणोपपन्नं
ददाति वै यस्तु नरो द्विजाय।
स्वाध्यायचारित्र्यगुणान्विताय
तस्यापि लोकाः कुरुषूत्तरेषु॥ 13-92-33(85136)
धुर्यप्रदानेन गवां तथा वै
लोकानवाप्नोति नरो वसूनाम्।
स्वर्गाय चाहुस्तु हिरण्यदानं
ततो विशिष्टं कनकप्रदानम्॥ 13-92-34(85137)
छत्रप्रदानेन गृहं वरिष्ठं
यानं तथोपानहसम्प्रदाने।
वस्रप्रदानेन फलं सुरूपं
गन्धप्रदानात्सुरभिर्नरः स्यात्॥ 13-92-35(85138)
पुष्पोपगं वाऽथ फलोपगं वा
यः पादपं स्पर्शयते द्विजाय।
सश्रीकमृद्धं बहुरत्नपूर्णं
लभत्ययत्नोपगतं गृहं वै॥ 13-92-36(85139)
भक्ष्यान्नपानीयरसप्रदाता
सर्वान्समाप्नोति रसान्प्रकामम्।
प्रतिश्रयाच्छानसम्प्रदाता
प्राप्नोति तान्येव न संशयोऽत्र॥ 13-92-37(85140)
स्रग्धूपगन्धाननुलेपनानि
स्नानानि माल्यानि च मानवो यः।
दद्याद्द्विजेभ्यः स भवेदरोग-
स्तथाऽभिरूपश्च नरेन्द्रलोके॥ 13-92-38(85141)
बीजैरशून्यं शयनैरुपेतं
दद्याद्गृहं यः पुरुषो द्विजाय।
पुण्याभिरामं बहुरत्नपूर्णं
लभत्यधिष्ठानवरं स राजन्॥ 13-92-39(85142)
सुगन्धचित्रास्तरणोपधानं
दद्यान्नरो यः शयनं द्विजाय।
रूपान्वितां पक्षवतीं मनोज्ञां
भार्यामयत्नोपगतां लभेत्सः॥ 13-92-40(85143)
पितामहस्यानवरो वीरशायी भवेन्नरः।
नाधिकं विद्यते यस्मादित्याहुः परमर्षयः॥ 13-92-41(85144)
वैशम्पायन उवाच। 13-92-42x(7080)
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रीतात्मा कुरुनन्दनः।
नाश्रमेऽरोचयद्वासं वीरमार्गाभिकाङ्क्षया॥ 13-92-42(85145)
ततो युधिष्ठिरः प्राह पाण्डवान्पुरुषर्षभ।
पितामहस्य यद्वाक्यं तद्वो रोचत्विति प्रभुः॥ 13-92-43(85146)
ततस्तु पाण्डवाः सर्वे द्रौपदी च यशस्विनी।
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं बाढमित्यभ्यपूजयन्॥ ॥ 13-92-44(85147)
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि द्विनवतितमोऽध्यायः॥ 92 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes
7-92-7 या गतिः फलं, येन साधनेन, प्रेत्यभावे मरणानन्तरम्॥ 7-92-10 जीवितं आयुः॥ 7-92-13 क्रतुं प्रजापतिम्। प्रणायामैः प्रजापतिलोकं प्राप्नोतीत्यर्थः॥ 7-92-14 अनाशनं अनाहारः। नित्यस्नायी भवेद्दक्ष इति झ.पाठः॥ 7-92-17 प्रतिसंहारात्यागात॥ 7-92-24 उपवार्सः सर्वभोगत्यागः। दीक्षा जपादिनियमखीकारः। अभिषेकस्त्रिषवणं स्नानम्॥ 7-92-33 नैवेशिकं गृहोपस्करं शय्यादि॥ 7-92-40 पक्षवतीं महाकुलोद्भवाम्॥ 7-92-41 अनवरः रामानः। यस्मात् पितामहात्॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|